Sami ile ilk yurtdışı rotamız vizesiz olması ve yakın zamanda Schengen’e dahil olma ihtimaline karşı Karadağ oldu. Karadağ 3 günde gezilebilecek bir ülke. Yaz tatili yapmayacaksanız uzun kalmaya gerek yok. Mart 2024’te gitttik. Hava akşamları yağmurluydu, gündüzleri bahar havası vardı. Çok kalın bir monta ihtiyaç duymadık.
Tivat Havaalanı’na indik, araba kiralayıp Kotor’a geçtik. 3 gün Kotor’da kalıp Karadağı gezdik sonrasında Bosna’ya geçtik. Bir gün Bosna’da kalıp Karadağ’a geri döndük. Ertesi gün Tivat Havaalanından İstanbul’a döndük. Arabayı havaalanında bıraktık.
Pegasus Podgorica’ya uçuyor, THY Tivat’a uçuyor. Tivat merkeze (Kotor civarı) daha yakın. Podgorica’da çok fazla bir şey olmadığı söyleniyordu.
İnternet:Evin adresini bulamayınca, yol kenarındaki tobacco shop’tan 7 günlük 500 gb internet aldık.
Yemek: Kotor’da bulunan Pronto Pizza insagram alemi tarafından çok övülmüştü. 3 gün burada yedik. Hem dilim hem büyük pizza bulunmakta. Türkler tarafından çokça ziyaret ediliyor.
Gezi Planı
Kotor
Cuma öğlen vakti Tivat Havaalanı’na indik. Market alışverişi sonrası eve yerleştik, biraz evde dinlenmece ve devamında Kotor Old Town tarafına geçtik. Evimiz Old town’a çok yakındı, arabayı almadan yürüyerek gittik. Yol kenarlarındaki araba park yerleri ücretliydi. Kalenin içini ve surların üzerini gezdik, dar sokakları, merdivenleri ve eski binaları ile çok hoş bir görsel sunuyordu.
Perast
Kotor’a 20 dk uzaklıkta bir şehir. Otopark değnekçileri yolun başında sizi karşılıyor. Biz ücret ödemeden yol kenarında P levhası bulunan cebe arabayı park edip aşağı kısma yürüdük. Sahil kısmını yürüdükten sonra saat kulesinin yanındaki merdivenlerden yukarı çıkıp manzaraya seyrettik. Kayaların Leydisi adasına tekne ile geçebilirsiniz, biz geçmedik.
Herceg Novi
Kotordan yaklaşık bir saat sürüyor. Kamenari-Tivat arasında vapur var fakat biz vapura binmedik. Süre olarak 5-10 dk fark ediyordu. Araba ile sahil şeridinden o yolu gitmek çok güzel bir deneyimdi. Haritada Herceg Novi yanlış gösterilmişti. Tabelaları takip etmek daha sağlıklı olur.
Kaldırım kenarında arabalar park edilebiliyor. Arabayı park etmek için Digitalni Kiosk uygulaması kullanılıyor. Arabayı bıraktıktan sonra uygulama ya da kiosk üzerinden ödemesi yapılıyor. Arabayı, park işaretinden ileri bıraktık. Ödeme yapmadık ve ceza ödemedik, ama yine tedirgindik. Gittiğimiz dönem mart dönemiydi ve yaz dönemine göre oldukça sakindi ortalık. Belki de bu sayede ceza yemedik bilemiyorum.
Haritaya St Jeronim square yazdığımızda geldiğiniz nokta şurası olacak. 
Meydanda hem dinlenmek hem de wc ziyareti amaçlı bir kafade oturduk 🙂 Aşağı deniz tarafına indik yaz sezonu açılmadığı için fazla sakindi. Terkedilmiş gibi gözüken bol bol otel vardı. Sahil bana ürkütücü geldi.
Sveti Stefan
Budva’nın biraz daha ilerisinde kesinlikle görülmesini tavsiye edeceğim ada. Yol kenarında manzarayı tepeden izlemek için bir cep vardı, oraya uğradık. Daha sonra aşağı indik. Burda otoparka saatlik 2 eur verdik. Deniz çok güzel, ada çok güzel. Bol bol fotomuzu çekildik, sahilde biraz takıldık.
Budva
Budva gezdiğimiz yerler arasında en kalabalık ve modern binaların olduğu, tatil beldesi tadında bir şehirdi. Budva’da Kotor Old Town’a göre daha küçük bir eski şehir vardı. Kotor’dan sonra Budva bana çok tarihi anlamda yeterli gelmedi.
Arabayı şehir merkezinde binaların ortasındaki ev sahiplerinin otoparkına çektik. Arabayı park edip tedirgin bir şekilde kıyın kıyın uzaklaşıp sonrasında hızlıca arabayı aldık. Ceza yemedik şükür.
SarayBosna
Araba ile Saraybosna’ya geçtik. Sınırda Karadağ polisi bize günlük 1 eur olan şehir vergisini ödeyip ödemediğimizi sordu. Biz de ödemedik dedik. Sonra uygulamadan kaldığımız evi gösterdik ve ev sahibinin telefon numarasını verdik. Polis, size yardım edeceğim, ev sahibini arayacağım yoksa kişi başı 40 eur ceza ödemek zorunda kalacaksınız dedi. Telefon numarasını not etti, sınırdan geri geldiğimizde de bu konu hk bir şey sorulmadı. Reisten Allah razı olsun bir ceza ödemedik. Benim tavsiyem ev sahibine ya da otele vergi ödeme durumunu sorun ona göre kendiniz ödeyin.
Karadağ yolları Saraybosna’ya göre daha iyiydi, Tek gidiş geliş, genelde tırların kullandığı tamamen virajlı bir yoldu. Dağın etrafinda bir çıkıp bir indik, mesafe kısa aslında ama hızlanamadığımız için uzun sürdü. Bir ara Sırbistan sınırına geçmişiz, Allahtan orası için de vize yok. Geçmek de sıkıntı yok yani. Ara ara yollarda polis çevirmesi gördük. Bir sorun yaşamadık. Yollar ıssız olması sebebi ile ben ara sıra gerildim. Sami rahattı.
Saraybosna’ya ilk geldiğimizde yanımızda Bosna para birimi km yoktu. Umut Tüneli’nin otoparkçısı 100 eur’a karşılık 180 km verdi. Umut Tüneli bileti için kredi kartı veya eur ile ödeme yapılmıyordu, yapacak bir şeyimiz olmadığı için değnekçiden para bozdurmuş olduk.
Saraybosnada sokaklara araba park etmek ücretli, Başçarşı’nın üst taraflarına doğru ücretsiz bir şekilde park ettik. Gezilecek yerler için Saraybosna yazıma baktım. (#reklam)
Başçarşıda turlayıp Gazi Hüsrevi ziyaret ettik, Cevabi ile karnımızı doyurduk, Morica Han’da çay içtik ardından Latin Köprüsüne gittik. Hüsrev Cami’inde akşam namazı kıldık, Sönmeyen ateşe uğradık, yolda İsa’nın kalbi Katedralini gördük. Dönüşte belediye binasının önünde fotomuzu çekildik, Başçarşıda kahve içmeye oturduk. Akşam eve geçerken Aliyya’nın mezarına uğradık ama meğersem o saatte kapalıymış, görevli abi bizi çıkardı.
Sabah kahvaltıda boşnak böreğimizi yiyip Mostar’a devam ettik.Bosna, Karadağ’a göre market fiyatları açısından daha uygundu. Genel olarak nakit kullandık, kredi kartı kullanımı da yaptık.
Mostar
Neretva Nehri’nin kıyısında yer alan Mostar, Hersek’in başkentidir. Mostar Köprüsü Hırvatlar tarafından 1993 yılında savaş sırasında yıkılmış. 1997 yılında köprü tekrardan yapılmış. Mostar fazla turistik bir bölge, dağın tepesindeki Haç işareti ile sizi karşılıyor. Camiler vakit namazları dışında kapalı. Camilere turistik gezi için ödeme yapmanız gerekmekte. Bu sebeplerden ötürü Mostar’a karşı bir hüzünlü hissediyorum..
Blagay Tekkesi
Mostara kadar gelmişken burayı uğramayı unutmayın. Sarp kayaliklarin dibinden çıkan su kaynağının bulunduğu mağaranın hemen kenarina klasik osmanli mimarisi tarzında inşa edilmiş hoş ahşap bir tekke.
Bosna’yı gezerken İngilizce konuşmasanız da olur, esnaf ile Türkçe olarak da çok rahat bir şekilde anlaşabilirsiniz. Yaşı büyük teyzelerim amcalarım sizler de turlar ile SarayBosna’yı keşfedebilirsiniz.
Bosna bizim için önemli bir yer. Her müslüman Türkün Bosnayı görmesini çok tavsiye ediyorum. Oraları bırakmamak lazım. Hem kendimizi geliştirmeli hem de bağlarımızı kuvvetlendirmeliyiz inşallah. Boşnaklar; Sırplar ve Hırvatlar ile birlikte yaşarken kendi inançlarını devam ettirebilmeleri, değerlerine bağlı kalmaları kolay olmasa gerek. Allah yardımcıları olsun.
Araba Kiralama
Goldcard’dan online rezervasyon yaptık. Tutar: 86 eur. Goldcar, Tivat Havaalanı’nda Europcar gişesinin altında hizmet veriyordu. Ülke dışına çıkacağımız için zorunlu olarak 45 eur, kış lastiği için 42 eur daha ödemek gerekiyormuş, ayrıca arabayı teslim ederken temizlik için 18 eur talep ettiler,istemiyoruz dedik son gün arabayı teslim etmeden benzinlik yanındaki car wash’da 3.5 eur’a arabayı temizledik. Kağıt parayı bozan bir otomat vardı. Bozukluklarla yıkama ve süpürge işlemlerini gerçekleştirdik. Eğer araba temiz olmasaydı ceza olarak 45 eur ödememiz gerekecekti.
Araba için ceza yeme ihtimaline karşı karttan 200 eur çekti, arabayı teslim ettiğimizde herhangi bir cezamız olmadığı için işlem bedelini 177 eur aldı. Ek olarak karttan 960 eurluk depozito çekti. Bunu ayrı bir işlem olarak aldı. Arabayı getirdiğimizde bu parayı da geri aldık.
Arabayı teslim ederken detaylı bir kontrol yapılmadı. Benzini, arabayı aldığımız zamanki duruma benzer şekilde teslim ettik. Goldcar için diğer firmalara göre daha uygun ya da daha pahalı diyemiyorum. Belki birkaç marka bakmak daha iyi olabilir.
Harcama Tablomuz iki kişiliktir. Toplam: 36000 TL. Kişi başı 18k diyebiliriz.
| Harcama | EUR | TL |
| Araba Kiralama | 177 | 6150 |
| Benzin | 71 | 2400 |
| Kalacak Yer | 220 | 7436 |
| Harçlık | 319 | 10782 |
| Uçak | 8500 | |
| Harç Pulu | 300 | |
| Havaİst | 372 | |
| 1 EUR | 33.8 |
Kaldığımız Yerler
Kotor: Old Town’a çok yakın, araba park yeri mevcut, manzarası güzel. Hafif bir tuvalet kokusu vardı. https://www.airbnb.com.tr/rooms/37305126?guests=1&adults=2&s=67&unique_share_id=3a9d5d20-1571-4e2f-8210-324c34b37fb8
Saraybosna: Fazla merkezi, araba parkı için özel bir alan yoktu. Tertemizdi. Akşam 20.00 sabah 07.00 arası ücretsiz bir şekilde sokağa park edebildik. https://www.airbnb.com.tr/rooms/1000108508047629985?guests=1&adults=2&s=67&unique_share_id=5572f905-9b0f-4d5f-9f36-d9cca31bcde6
Tivat: Havaalanına yakın diye son gece burayı tercih ettik. daha uygun fiyatlı, bir gün için kalınır ama daha uzun kalmak istemezdim. çünkü çok daha güzel evler bulmak mümkün. ev sahibi Tamara’ua şehir vergisini ödedin mi diye sordum, ödemiş sağolsun. Havaalanından çıkarken herhangi bir kontrol yapılmadı bu sefer. https://www.booking.com/Share-Y7vjqI
| Kotor | 152 eur | 3 gece |
| SarayBosna | 38 eur | 1 gece |
| Tivat | 30 eur | 1 gece |
